Volkswagen'da Kritik Hafta: 50 Bin Ek İstihdam Kesintisi Planı Masada

Volkswagen’da aylardır devam eden yeniden yapılanma tartışması yeni bir eşikten geçiyor. Aşağı Saksonya Başbakanı Olaf Lies, şirketin 4 Eylül’de yapılacak denetim kurulu toplantısı öncesinde taraflara uzlaşma çağrısı yaptı. Yönetimin gündemindeki dönüşüm planı, daha önce kararlaştırılan istihdam azaltımına ek olarak yaklaşık 50 bin kişilik yeni bir kesintiyi, bazı fabrikaların geleceğini ve grup içindeki bazı faaliyetlerin ayrıştırılmasını kapsayabilecek ölçekte.

Yeni açıklamayı önemli hale getiren nokta yalnızca kesintilerin büyüklüğü değil. Volkswagen’ın yönetim yapısında çalışan temsilcileri ile Aşağı Saksonya eyaleti güçlü bir söz hakkına sahip. Dolayısıyla şirket yönetiminin maliyetleri hızla aşağı çekme isteği, klasik bir tasarruf programından çok daha karmaşık bir karar sürecine dönüşmüş durumda.

4 Eylül toplantısı neden kritik?

Reuters’ın 29 Ağustos’ta TSİ 11.25 civarında yayımladığı son habere göre Lies, gelecek birkaç gün içinde farklı pozisyonların birbirine yaklaştırılması için yoğun baskı bulunduğunu söyledi. Volkswagen denetim kurulu 4 Eylül’de dönüşüm planını görüşecek. Bir gün önce ise işçi temsilcileri, Aşağı Saksonya ve Porsche-Piech ailelerinin temsilcilerinin de yer aldığı yürütme komitesinin mevcut tabloyu değerlendirmesi bekleniyor.

Volkswagen’ın karşı karşıya olduğu denklem üç ana başlıkta toplanıyor: ABD tarifelerinin yarattığı ek maliyet, Çin’de zayıflayan satışlar ve özellikle Asyalı üreticilerden gelen daha sert rekabet. Şirket yönetimi, mevcut maliyet yapısının bu koşullarda sürdürülebilir olmadığını savunuyor. İşçi kanadı ise fabrikanın kapanması veya zorunlu işten çıkarmaların çözümün merkezine yerleştirilmesine karşı çıkıyor.

Bu tartışma aynı zamanda Avrupa sanayisinin son dönemde karşılaştığı rekabet sorunlarının somut örneklerinden biri. Türkiye açısından da Avrupa otomotiv sektöründeki kapasite ve tedarik zinciri kararları yakından izleniyor. AnlıkDöviz’de daha önce ele aldığımız Avrupa üretim zincirindeki yeni düzenlemeler, otomotiv ve yan sanayinin önümüzdeki dönemde nasıl yeniden konumlanabileceğine ilişkin daha geniş çerçeveyi gösteriyor.

Yönetim ile denetim kurulu arasındaki güç dengesi

Volkswagen’ın 20 üyeli denetim kurulunda bir koltuk halen boş. Reuters’ın şirketin yönetim yapısına ilişkin analizine göre Aşağı Saksonya ile çalışan tarafı toplam 12 koltukla önemli kararları bloke edebilecek konumda. Hissedar yapısında ise tablo farklı: Porsche SE yüzde 53,3, Katar yüzde 17 ve Aşağı Saksonya yüzde 20 oy hakkına sahip.

Bu fark, yönetimin denetim kurulunda yeterli destek bulamaması halinde olağanüstü genel kurul seçeneğinin tartışılmasına yol açıyor. Ancak Volkswagen Yasası bazı önemli kurumsal işlemler için yüzde 80’in üzerinde onay gerektirdiğinden, böyle bir yolun hukuki ve yönetişim açısından yeni bir mücadele yaratma ihtimali bulunuyor. Bu yüzden 4 Eylül öncesindeki pazarlığın ağırlık merkezi yalnızca “kaç kişi işten ayrılacak?” sorusu değil; hangi tesislerin korunacağı, maliyet azaltımının hangi kanallardan sağlanacağı ve şirketin karar mekanizmasının nasıl işleyeceği olacak.

Türkiye için tedarik zinciri boyutu var

Almanya, Türkiye’nin dış ticaretinde en önemli pazarlardan biri ve otomotiv iki ülke arasındaki sanayi bağının merkezinde bulunuyor. Volkswagen’ın Avrupa’daki üretim kapasitesine ilişkin kararları, doğrudan veya dolaylı biçimde parça tedarikçilerini ve sipariş akışını etkileyebilecek nitelikte. Bu etkinin yönü ise hangi tesislerin küçüleceği ve üretimin hangi bölgelere kaydırılacağı netleşmeden ölçülemez.

Kur tarafında da Avrupa sanayisine ilişkin beklentiler Türkiye’de yakından takip ediliyor. İhracat gelirlerinin önemli bölümünün euro cinsinden olması nedeniyle Euro/TL kuru, Avrupa kaynaklı sanayi haberlerinin Türkiye’ye aktarımında temel göstergelerden biri olmaya devam ediyor.

Takvim artık net: tarafların 3 Eylül’deki yürütme komitesi görüşmesinde ortak zemin araması, 4 Eylül’de ise denetim kurulunun planı masaya yatırması bekleniyor. Volkswagen için asıl belirleyici gelişme, ek istihdam kesintisinin başlık olarak masada bulunmasından ziyade yönetim, çalışanlar ve Aşağı Saksonya arasında uygulanabilir bir uzlaşmanın çıkıp çıkmayacağı olacak.