AB'den "Made in EU" Hamlesi: Türkiye Avrupa Üretim Zincirine Dahil Edildi

Avrupa Birliği'nin yayımladığı "Made in EU" düzenlemesi taslağı, Türkiye açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Taslağa göre Gümrük Birliği kapsamındaki ülkelerde üretilen ürünler Avrupa üretimi sayılabilecek. Bu durum Türkiye'de özellikle otomotiv, enerji, teknoloji ve ağır sanayi alanlarında üretimi ve yatırımları hızlandırabilecek.

Avrupa Komisyonu tarafından duyurulan ve sanayiyi yeniden güçlendirmeyi amaçlayan Sanayi Hızlandırıcı Yasa taslağı, Türkiye'yi de kapsayan önemli bir düzenlemeyi gündeme getirdi. Taslağa göre Gümrük Birliği kapsamında üretim yapan ülkelerin ürünleri belirli şartlar altında "Made in EU" etiketiyle Avrupa menşeli kabul edilebilecek.

Bu gelişme, Türkiye'de üretilen pek çok ürünün Avrupa pazarına ek vergi veya kısıtlama olmadan giriş yapabilmesi anlamına geliyor.

Türk Üreticiler Avrupa İhalelerinde Avantaj Kazanabilir

Yeni düzenleme yalnızca ticareti değil, kamu ihaleleri ve sanayi teşviklerini de kapsayan geniş bir etki alanı yaratabilir.

Taslağın yürürlüğe girmesi halinde Türkiye'de üretim yapan şirketler:

• Avrupa'daki kamu ihalelerinde "AB ürünü" kriterini karşılayabilecek

• Avrupa üreticileriyle eşit rekabet koşullarına sahip olacak

• Avrupa sanayi değer zincirine daha güçlü şekilde entegre olabilecek

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, düzenlemenin AB'nin yakın ticaret ortaklarını kapsayabileceğini belirterek, Gümrük Birliği bulunan ülkelerin bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olduğunu ifade etti.

Zeytinoğlu'na göre tasarı, AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan ya da Gümrük Birliği ilişkisi olan ülkelerden gelen ürünlerin belirli koşullar altında Birlik menşeli kabul edilmesine olanak tanıyabilir.

Çinli Yatırımlar İçin Türkiye Daha Cazip Hale Gelebilir

Uzmanlara göre düzenleme, yalnızca mevcut üreticileri değil yabancı yatırım kararlarını da etkileyebilir.

Özellikle elektrikli araç ve teknoloji üretiminde faaliyet gösteren Asya merkezli şirketlerin Avrupa pazarına erişim için Türkiye'yi üretim üssü olarak değerlendirmesi bekleniyor.

Uzun süredir gündemde olan BYD ve Chery gibi Çinli otomotiv üreticilerinin Türkiye yatırımlarının bu gelişmeyle hız kazanabileceği değerlendiriliyor.

Türkiye'nin:

• Avrupa'ya coğrafi yakınlığı

• güçlü sanayi altyapısı

• Gümrük Birliği avantajı

uluslararası üreticiler açısından ülkeyi stratejik bir üretim merkezi haline getirebilir.

Stratejik Sektörlerde Yeni Bir Dönem

"Made in EU" düzenlemesi Avrupa'nın sanayi kapasitesini güçlendirmeyi hedefleyen daha geniş bir stratejinin parçası olarak görülüyor.

Taslak özellikle şu sektörlere odaklanıyor:

• otomotiv

• batarya üretimi

• yenilenebilir enerji ekipmanları

• çelik ve alüminyum

• çimento ve ağır sanayi

Avrupa Birliği, bu hamleyle 2035 yılına kadar sanayinin GSYH içindeki payını yüzde 14'ten yüzde 20 seviyesine çıkarmayı hedefliyor.

Türkiye'nin güçlü olduğu otomotiv, enerji ekipmanları ve metal sanayi gibi alanlar düşünüldüğünde, yeni düzenleme Türk üreticiler için Avrupa pazarında daha güçlü bir konum anlamına gelebilir.

Yatırım Projelerinde Yerel Üretim ve İstihdam Şartı

Taslak metinde doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin bazı kriterler de bulunuyor.

Buna göre özellikle aşağıdaki sektörlerde yapılacak 100 milyon euro üzerindeki büyük yatırımlar için bazı koşullar gündemde:

• elektrikli araçlar

• batarya üretimi

• fotovoltaik teknolojiler

• kritik hammaddeler

Bu yatırımların:

• yüksek nitelikli istihdam yaratması

• teknoloji transferi sağlaması

• yerel katma değer üretmesi

gerekecek.

Ayrıca yatırım projelerinde en az yüzde 50 Avrupa istihdamı şartı getirilmesi de önerilen maddeler arasında yer alıyor.

Türk Sanayisi İçin Yeni Bir Entegrasyon Süreci

Ekonomistler, söz konusu düzenlemenin Türkiye için yalnızca ticari değil yapısal bir entegrasyon süreci anlamına gelebileceğini değerlendiriyor.

"Made in EU" kapsamına dahil olunması halinde Türkiye:

• Avrupa üretim ağının önemli bir parçası haline gelebilir

• sanayi yatırımlarında yeni bir dalga yaşayabilir

• ihracat kapasitesini önemli ölçüde artırabilir

Taslak düzenleme önümüzdeki dönemde Avrupa Parlamentosu ve AB üye ülkeleri arasında yapılacak müzakerelerle şekillenecek.

Nihai kararın ardından Türkiye'nin Avrupa sanayi zincirindeki rolünün daha da güçlenmesi bekleniyor.

Borsa İstanbul'da Hangi Sektörler Öne Çıkabilir?

Piyasa uzmanları, düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde ihracat ağı güçlü sektörlerde önemli fırsatlar oluşabileceğini ifade ediyor.

Öne çıkması beklenen sektörler:

Otomotiv ve Yan Sanayi

• Ford Otosan

• Tofaş

• Otokar

• Karsan

Beyaz Eşya ve Elektronik

• Arçelik

• Vestel

• Vestel Beyaz Eşya

Metal ve Sanayi

• Ereğli Demir Çelik

• Kardemir

• Kocaer Çelik

Enerji ve Teknoloji

• Kontrolmatik

• Astor Enerji

• Girişim Elektrik

• Yeşil enerji ekipmanı üreticileri

Uzmanlara göre Avrupa'nın enerji dönüşümü ve altyapı yatırımları, trafo, kablo, batarya ve enerji ekipmanı üreten Türk şirketleri için yeni ihracat fırsatları yaratabilir.