Brent Petrol 92 Dolara Yaklaştı: Hürmüz Riski Yeniden Fiyatlanıyor

Petrol piyasası eylül ayının ilk işlem gününe güçlü bir risk primiyle başladı. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri saldırıların yeniden gündeme gelmesi, Orta Doğu'dan yapılan petrol sevkiyatının güvenliğine ilişkin endişeleri artırırken Brent petrolün varil fiyatı sabah saatlerinde 92 dolar sınırına yaklaştı. Batı Teksas türü ham petrol de 87 dolar çevresinde işlem gördü.

Hareket yalnızca yeni güne özgü sınırlı bir yükseliş değil. Brent bir önceki seansta yüzde 2,7 değer kazanırken WTI'daki artış yüzde 2,8'e ulaştı. Böylece petrol, son haftalarda zaman zaman geri plana itilen jeopolitik arz riskini yeniden fiyatlamaya başladı. Güncel fiyat hareketi Brent petrol fiyatı sayfasından takip edilebilir.

Petrolde yeni risk primi neden oluştu?

Fiyatlamanın merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor. Bölgede yaklaşık bir aylık görece sakin dönemin ardından ABD güçlerinin boğaz çevresindeki bir adaya yönelik saldırısı ve İran'ın bölgedeki Amerikan üslerini hedef alan füze saldırıları, enerji taşımacılığı açısından risk algısını yeniden yükseltti.

Piyasa açısından kritik nokta, askeri gerilimin doğrudan üretim tesislerine zarar verip vermemesinden önce tanker trafiğinin ne ölçüde etkilenebileceği. Hürmüz, Körfez üreticilerinin dünya pazarlarına ulaşmasında kilit geçiş noktası olmaya devam ediyor. Bu nedenle boğazdaki güvenlik riskinin artması, fiziksel bir arz kesintisi henüz oluşmadan dahi petrol kontratlarına ek risk primi olarak yansıyabiliyor.

Bu sabah riskin somutlaştığı bir başka gelişme de Umman yakınlarında yaşandı. Hürmüz'den çıkış yapan bir tankerin üç mühimmatla vurulduğu bildirildi. Olay, ticari gemilerin bölgede karşı karşıya olduğu güvenlik riskinin sürdüğünü gösterirken normal tanker geçişlerinin ne zaman istikrara kavuşacağı sorusunu yeniden öne çıkardı.

Brent için 90 dolar üzerindeki kalıcılık izleniyor

Brent'in 90 doların üzerine yerleşmesi, enerji piyasasında psikolojik açıdan önemli bir eşik oluşturuyor. Fiyatın 92 dolar çevresine doğru ilerlemesi halinde piyasanın yalnızca günlük haber akışını değil, Hürmüz üzerinden gerçekleşen sevkiyatın sürekliliğini ve çatışmanın genişleyip genişlemeyeceğini daha yüksek bir risk primiyle fiyatlaması beklenebilir.

Buna karşılık rafine ürün tarafında arzı kısmen rahatlatabilecek gelişmeler de var. Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Ruwais Rafinerisi'nin yeniden tam kapasiteye ulaşması, özellikle motorin ve jet yakıtı arzındaki sıkışıklığın hafiflemesine yardımcı olabilir. Ancak ham petrol tarafında boğaz geçişlerinin güvenliği belirleyici olmaya devam ediyor.

Petrol hareketi döviz ve enflasyon açısından da önemli

Petrol fiyatındaki yükseliş Türkiye açısından yalnızca enerji şirketlerini ilgilendiren bir gelişme değil. Türkiye'nin enerji ithalatçısı konumu nedeniyle yüksek petrol fiyatlarının uzun süre korunması enerji ithalat faturasını, akaryakıt maliyetlerini ve dolaylı olarak enflasyon görünümünü etkileyebilir. Bu nedenle petrol ile birlikte döviz ve parite piyasasındaki hareketler de yakından izleniyor.

Kısa vadede petrolün yönünü belirleyecek üç başlık öne çıkıyor: ABD ile İran arasındaki askeri karşılıkların devam edip etmeyeceği, Hürmüz'deki tanker trafiğinin normalleşme hızı ve Körfez üreticilerinin ihracatı kesintisiz sürdürebilme kapasitesi. Bu başlıklarda yeni bir bozulma Brent'teki risk primini koruyabilir; tansiyonun düşmesi ise son iki günde oluşan hızlı yükselişin bir bölümünün geri verilmesine zemin hazırlayabilir.