Avrupa Merkez Bankalarında ABD Endişesi: Yen Müdahalesi ve Swap Hatları Gündemde

Jackson Hole toplantılarının ardından küresel merkez bankaları arasındaki gündem, yalnızca faiz patikasından ibaret değil. Avrupalı merkez bankacıları, ABD yönetiminin son dönemde döviz ve tahvil piyasalarında attığı alışılmadık adımların yerleşik uluslararası koordinasyon mekanizmalarını zorlayabileceği görüşünde.

Reuters'ın 30 Ağustos saat 08.06 TRT'de yayımladığı habere göre, toplantıların kulislerinde özellikle ABD Hazinesi'nin Japon yenini desteklemek amacıyla gerçekleştirdiği müdahale ile uzun vadeli ABD tahvillerinde geri alımları artırma planı tartışıldı. Fed yetkilileri uluslararası taahhütlerin korunacağı yönünde güvence verirken, Avrupalı yetkililerin kaygısı Washington'daki para politikası dışı kararların küresel piyasalarda yeni dalgalanmalar yaratabilmesi üzerinde yoğunlaşıyor.

Yen müdahalesinde euro satışı rahatsızlık yarattı

Tartışmanın merkezindeki başlıklardan biri, ABD ile Japonya'nın yen piyasasına yaptığı sıra dışı müdahale. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent daha önce ABD Hazinesi'nin yen alımı sırasında euro sattığını doğrulamıştı. Reuters'a konuşan Avrupalı yetkililer ise euro satışına ilişkin alışılmış ön bilgilendirmenin yapılmamasından rahatsız olduklarını belirtti.

AnlıkDöviz'de 29 Ağustos'ta yayımlanan Japon yeni haberinde müdahalenin piyasa tarafındaki etkileri ve 160 seviyesinin yeniden neden kritik hale geldiği ayrıntılı biçimde ele alınmıştı. Yeni gelişme ise kur seviyesinden farklı bir noktaya işaret ediyor: Avrupa'daki merkez bankalarının asıl kaygısı, büyük ekonomiler arasındaki koordinasyon kurallarının geleceği.

Kur tarafındaki gelişmeler USD/JPY ekranı ile birlikte izlenirken, ABD kaynaklı dalgalanmaların Türkiye piyasasına yansımasında dolar kuru da temel göstergelerden biri olmaya devam ediyor.

Uzun vadeli tahvil geri alımları neden izleniyor?

Avrupalı yetkililerin dikkat çektiği ikinci alan ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvillerde geri alımları artırma planı. Hazine, işlemlerin uzun vadeli tahvil piyasasında likiditeyi güçlendirmeyi amaçladığını savunuyor. Ancak Reuters'ın aktardığı görüşlere göre bazı Avrupalı merkez bankacıları, bu adımların yönetimin uzun vadeli borçlanma maliyetlerini aşağı çekmek için daha sıra dışı araçlara yönelme ihtimalini gündeme getirdiğini düşünüyor.

Buradaki ayrım önemli. ABD'de para politikasını belirleme yetkisi Fed'e ait. Hazine'nin döviz işlemleri veya tahvil geri alımları doğrudan bir Fed faiz kararı anlamına gelmiyor. Buna karşılık bu işlemler tahvil getirileri, dolar likiditesi ve yatırımcıların risk algısı üzerinden finansal koşulları etkileyebildiği için merkez bankalarının radarında bulunuyor.

Dolar swap hatları tartışmaya neden girdi?

Haberde öne çıkan en hassas başlıklardan biri de Fed'in büyük merkez bankalarına sağladığı dolar likidite swap hatları. Bu mekanizma, küresel stres dönemlerinde ABD dışındaki bankaların dolara erişimini destekleyerek finansal sistemde zorunlu varlık satışlarının önüne geçmeyi amaçlıyor.

Reuters'a konuşan bazı Avrupalı yetkililer, siyasi gerilimlerin gelecekte bu mekanizmalara kadar uzanıp uzanmayacağını sorguluyor. Ancak mevcut durumda swap hatlarının tehlikede olduğuna ilişkin somut bir işaret bulunmuyor. ABD Hazine yetkilileri de bu tesislere ilişkin kararların Fed'in yetkisinde olduğunu ve Hazine'nin yen operasyonları ya da tahvil geri alımlarının swap düzenlemelerinde değişikliğe işaret etmediğini vurguladı.

Bu nedenle piyasa açısından mevcut tabloyu "swap hatları kaldırılıyor" şeklinde okumak doğru değil. Yeni olan unsur, Avrupa'daki bazı merkez bankacılarının daha önce teknik ve kalıcı kabul edilen küresel finansal güvenlik ağlarını artık siyasi risk başlığı altında da tartışmaya başlaması.

G20 toplantısı yeni temas noktası olacak

Gündemin bir sonraki durağı ABD'nin Asheville kentinde yapılacak G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanları toplantısı olacak. Bessent'in burada finansal istikrar, küresel dengesizlikler ve İran'a yönelik ekonomik baskı başlıklarını gündeme taşıması bekleniyor.

Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Avrupa'daki merkez bankacılarıyla ilişkileri güçlendirmeye çalışması ise gerilimi sınırlayan unsur olarak öne çıkıyor. Reuters'a göre Warsh, göreve başlamasının ardından Avrupa'ya yaptığı ziyarette olumlu bir izlenim bıraktı ve Jackson Hole'da da uluslararası muhataplarıyla temaslarını sürdürdü.

Piyasalar açısından bundan sonraki kritik soru, ABD Hazinesi'nin yen ve tahvil piyasasındaki müdahalelerinin tekil adımlar olarak mı kalacağı, yoksa daha geniş bir finansal politika yaklaşımına mı dönüşeceği. Böyle bir değişim dolar, euro ve küresel tahvil faizleri üzerinden gelişmekte olan piyasalara da yansıyabilir. Avrupa para birimlerinin TL karşısındaki güncel görünümü euro kuru ekranından takip edilebilir.