Kara Pazartesi: Petrol Şoku Borsayı ve Küresel Piyasaları Sarstı

Hafta sonu yayımladığımız analizde petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesini aşabileceğine dikkat çekmiş ve Orta Doğu'daki gerilimin devam etmesi halinde fiyatların daha da yükselebileceğini belirtmiştik. Uzmanlar da benzer şekilde petrol piyasasında yükselişin hızlanabileceği ve fiyatların orta vadede 150 dolar seviyesine doğru hareket edebileceği yönünde uyarılarda bulunuyordu.

Nitekim yeni haftaya enerji piyasaları sert hareketlerle başladı. Brent petrol yalnızca 100 dolar seviyesini aşmakla kalmadı, kısa sürede 110 doların üzerine çıkarak gün içinde 114 dolar seviyesine kadar yükseldi. Daha sonra ise fiyatlarda sınırlı bir geri çekilme görülerek petrol yeniden 100 dolar civarına doğru geriledi.

Jeopolitik Riskler Piyasaları Baskılıyor

Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerine yol açarken küresel finans piyasalarında da risk algısını artırdı. İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden çatışmaların enerji arzını tehdit etmesi petrol fiyatlarını yukarı taşırken yatırımcıların riskli varlıklardan çıkış yaptığı görülüyor.

Piyasalarda yaşanan bu sert hareketler nedeniyle haftaya başlangıç bazı piyasa yorumcuları tarafından "kara pazartesi" olarak değerlendiriliyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel borsalardaki satış dalgası ve artan volatilite piyasalarda temkinli bir havanın oluşmasına neden oldu.

Petrol Fiyatlarında Sert Yükseliş

Orta Doğu'daki gelişmeler enerji arzına yönelik endişeleri artırırken özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riskleri petrol piyasasını doğrudan etkiledi.

Son fiyatlamalara göre Brent petrol yaklaşık 102 dolar seviyelerinde işlem görürken gün içinde 114 dolar seviyesine kadar yükseldi. ABD ham petrolü de 100 dolar seviyesinin üzerine çıkarak enerji piyasasındaki baskının boyutunu ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği stratejik bir hat olarak biliniyor. Bölgedeki sevkiyatın aksaması veya tanker trafiğinin yavaşlaması küresel petrol arzında ciddi riskler yaratabiliyor.

Enerji altyapılarına yönelik saldırılar ve bazı üretim noktalarında yaşanan aksaklıklar da fiyatların yükselmesinde etkili oldu.

Küresel Borsalarda Satış Dalgası

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik risklerin artması küresel borsalarda satış baskısını beraberinde getirdi.

ABD ve Avrupa borsalarında haftaya düşüşlerle başlanırken birçok önemli endekste kayıplar dikkat çekti.

Son verilere göre:

• Dow Jones (US30) yaklaşık %1,3 geriledi

• S&P 500 %1,2 civarında düşüş yaşadı

• Nasdaq 100 teknoloji hisselerindeki satışlarla %1'in üzerinde değer kaybetti

• Russell 2000 endeksi %2'ye yakın düşüşle en sert gerileyen endekslerden biri oldu

Avrupa tarafında da benzer bir tablo görüldü.

• DAX yaklaşık %1,5 geriledi

• CAC 40 %2'nin üzerinde düşüş yaşadı

• Euro Stoxx 50 yaklaşık %1,9 değer kaybetti

• FTSE MIB ve IBEX 35 endekslerinde de %1,5 ile %2 arasında kayıplar görüldü

Piyasalardaki bu satış dalgası yatırımcıların riskten kaçınarak daha güvenli varlıklara yöneldiğini gösteriyor.

Korku Endeksi Yükseliyor

Küresel piyasalardaki stres seviyesini ölçen volatilite göstergelerinde de yükseliş dikkat çekiyor.

VIX endeksi 30 seviyesine yaklaşarak son ayların en yüksek seviyelerine doğru hareket etti. Bu durum yatırımcıların belirsizlik ortamında daha temkinli pozisyon aldığını gösteriyor.

Volatilitenin yükselmesi genellikle piyasalarda risk algısının arttığı dönemlerde görülüyor.

Altın ve Gümüşte Dalgalı Seyir

Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte değerli metallerde de hareketlilik yaşanıyor.

Ons altın 5.083 dolar seviyelerinde işlem görürken gün içinde 5.014 ile 5.192 dolar arasında geniş bir bantta dalgalandı.

Gram altın ise 7.200 TL civarında işlem görürken gün içi fiyat aralığı 7.108 TL ile 7.364 TL arasında gerçekleşti.

Gümüş fiyatları da benzer şekilde dalgalı bir görünüm sergiliyor. Ons gümüş 83 dolar civarında işlem görürken gün içinde 79 ile 85 dolar arasında hareket etti.

Jeopolitik risklerin artması normal şartlarda altın gibi güvenli liman varlıklara talebi artırabilir. Ancak güçlü dolar ve küresel likidite koşulları fiyatların daha sınırlı hareket etmesine neden olabiliyor.

Bitcoin ve Kripto Piyasası

Küresel risk iştahındaki azalma kripto para piyasasını da etkiledi.

Bitcoin fiyatı 67.000 dolar civarında işlem görürken gün içinde 65.600 ile 68.300 dolar arasında dalgalandı.

Kripto piyasası genel olarak küresel likidite koşullarına ve yatırımcıların risk iştahına duyarlı olduğu için jeopolitik gelişmelerden dolaylı şekilde etkilenebiliyor.

Petrol 200 Dolar Senaryosu Tartışılıyor

Enerji piyasalarında en çok konuşulan konulardan biri petrol fiyatlarının daha da yükselip yükselmeyeceği.

Bazı piyasa senaryolarına göre Orta Doğu'daki gerilimin uzaması ve petrol sevkiyatının ciddi şekilde aksaması durumunda fiyatların çok daha yüksek seviyeleri test edebileceği ifade ediliyor.

Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti küresel petrol arzını ciddi şekilde etkileyebilir.

Ancak fiyatların kalıcı şekilde yükselip yükselmeyeceği büyük ölçüde çatışmaların süresine ve enerji altyapısındaki hasarın boyutuna bağlı olacak.

Piyasalar Kritik Bir Sürece Girdi

Küresel piyasalar için önümüzdeki dönemde en önemli belirleyici faktör Orta Doğu'daki gelişmeler olacak.

Gerilimin artması halinde petrol fiyatlarında yeni yükselişler görülebilir ve bu durum küresel piyasalarda volatilitenin yüksek kalmasına neden olabilir.

Buna karşılık diplomatik gelişmelerin devreye girmesi ve enerji sevkiyatının yeniden normalleşmesi durumunda piyasalarda daha dengeli bir görünüm oluşabilir.

Şimdilik yatırımcılar için en kritik konu enerji arzı, jeopolitik riskler ve küresel piyasalardaki volatilitenin seyri olmaya devam ediyor.