Altın Neden Çakıldı? TCMB'nin 58 Tonluk Gizli Operasyonu

Küresel piyasalarda ons altın fiyatlarında son haftalarda yaşanan sert geri çekilme, yatırımcıların bir numaralı gündem maddesi haline geldi. Yabancı finans basını ve uluslararası piyasa analistleri, bu düşüşte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) rezerv adımlarının belirleyici bir rol oynadığını öne sürüyor. Özellikle ünlü finans platformu Zerohedge'in gündeme getirdiği iddialar, gözleri Ankara'nın altın ve döviz likiditesi yönetimine çevirdi.

Zerohedge'in İddiası: 58 Tonluk Altın Piyasaya Mı Sürüldü?

Zerohedge'in analizine göre, İran eksenli jeopolitik krizin başlamasının ardından Türkiye, artan likidite ihtiyacını karşılamak amacıyla iki hafta içinde yaklaşık 58 ton altın satışı veya swap (takas) işlemi gerçekleştirdi. Ülkenin toplam altın rezervlerinin yaklaşık %10'una denk gelen ve 8 milyar doları aşan bu büyüklükteki hareketin, ons altın fiyatlarını baskılayarak düşüş trendini hızlandırdığı ifade ediliyor.

Swap ve Kesin Satış İşlemlerinin Detayları

TCMB'nin analitik bilançosu incelendiğinde, rezervlerdeki bu hareketliliğin tek bir işlem türünden oluşmadığı, daha stratejik bir likidite yönetimi içerdiği görülüyor. Ekonomi uzmanlarının değerlendirmelerine göre tablo şu şekilde:

• Kesin Satış İşlemleri: Mart ayının 13'ü ve 20'si ile biten haftalarda yaklaşık 21 ton altının piyasaya doğrudan satıldığı görülüyor. Uzmanlar, 21 tonluk kesin satışın tek seferde oldukça yüksek bir miktar olduğuna dikkat çekiyor.

• Altın Swap (Takas) Adımları: Kalan 35 tonluk kısmın ise Londra piyasasında altın karşılığı döviz takası (swap) işlemlerinde kullanıldığı tahmin ediliyor. Bu sayede altınlar doğrudan satılmadan, teminat gösterilerek piyasaya döviz likiditesi sağlanmış oldu.

Jeopolitik Riskler ve Döviz Likiditesi İhtiyacı

TCMB'nin dünyanın en büyük altın alıcılarından biriyken bu rezervleri kullanma aşamasına geçmesinin temelinde artan makroekonomik ihtiyaçlar yatıyor. ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimlerin enerji fiyatlarını hızla yukarı çekmesi, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin döviz talebini artırdı.

Bürümcekçi Araştırma ve Danışmanlık Kurucusu Haluk Bürümcekçi'nin analizlerine göre, TCMB kurlardaki oynaklığı dengelemek adına sadece 2 Mart'tan bu yana 33.7 milyar dolarlık döviz müdahalesinde bulundu. Eriyen döviz rezervlerini desteklemek ve TL'yi korumak amacıyla bankanın elindeki en güçlü enstrüman olan 135 milyar dolarlık devasa altın rezervleri devreye alındı.

Uzman Görüşleri: Makul Bir Çeşitlendirme mi?

Konuyu değerlendiren Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara, dünyada hiçbir merkez bankasının rezervinde altının payının bu kadar yüksek olmadığına dikkat çekerek bu adımı olağan karşılıyor. Kara'ya göre, Merkez Bankası'nın anında müdahale için kullanabileceği likit döviz rezervinin azalması nedeniyle portföyü çeşitlendirmek ve rezervin bir kısmını likit varlıklara çevirmek geç kalınmış ama makul bir adım.

Mevcut verilere göre TCMB'nin Londra'da, Bank of England nezdinde swap işlemleri için kullanabileceği yaklaşık 20.4 milyar dolarlık altın rezervi daha bulunuyor. Jeopolitik tansiyon ve enerji maliyetleri yüksek kaldığı sürece, TCMB'nin bu enstrümanı kullanmaya devam etmesi ve bunun küresel altın piyasaları üzerinde etkili olması bekleniyor.